پروفسور دکتر مریم رزاقیآذر، یکی از اعضای هیئتمدیره و هیئتامنای مؤسسه خیریه محکم، بهعنوان بهترین متخصص غدد درونریز کودکان در جهان انتخاب شد و نام ایران در شهر لاهه در کشور هلند بر سر زبانها افتاد.
انجمن اروپایی غدد درونریز کودکان، بزرگترین جامعه علمی غدد کودکان در دنیا است که ۱۲۰۰ عضو از ۹۱ کشور دارد و در کنگره سالانه آن که هر سال در یک کشور برگزار میشود، بیش از ۳۵۰۰ نفر شرکت میکنند. این انجمن از طرف کمیسیون اروپا بهعنوان نهاد مسئول سازماندهی و نظارت بر آموزش و درمان در رشته غدد درونریز کودکان تعیین شده است. بررسی شرح حال دکتر رزاقیآذر و کشفیات او موجب انتخاب وی در میان این ۱۲۰۰ نفر شد.
دکتر مریم رزاقیآذر، دانشآموخته دانشگاه علوم پزشکی تهران است. وی در گفتوگویی که با برنامه «بدون تعارف» اخبار بیستوسی شبکه دو سیما داشت، اینگونه بیان کرد:
«از اینکه توانستم برای کشورم افتخار بیافرینم بسیار خوشحالم. در این همایش بهعنوان یک زن و پزشک محجبه، بر خود بالیدم که نام ایران بر سر زبانها افتاد و خانمهای محجبهای که از کشورهای اسلامی در کنگره شرکت کرده بودند، خوشحالی خود را به من ابراز کردند.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود، در مورد دفاع از نام خلیج فارس در کنفرانسی در دبی تصریح کرد:
«در کنفرانسی که در دبی با اسپانسری شرکتی فرانسوی برگزار شد، من دو کنفرانس در مورد سن بلوغ و بلوغ زودرس داشتم که مبتنی بر مدتها تحقیقاتم بود. پس از آنکه محققانی از کشورهای مختلف به ارائه مطالب خود پرداختند، خانمی از امارات در هنگام ارائه مقاله و در اسلایدهایش از نام خلیج عربی استفاده میکرد. از این موضوع بسیار ناراحت شدم و پس از آنکه کنفرانس اولم را ارائه دادم، به انگلیسی شروع به دفاع از نام خلیج فارس کردم و اظهار داشتم که خلیج فارس از زمانهای باستان خلیج فارس بوده و تا ابد هم خلیج فارس خواهد ماند.
این موضوع باعث شد بسیاری از حضار در سالن کنفرانس مرا تشویق کنند، اما پس از نشستن در سالن، شخصی مرا به لابی فراخواند و در آنجا تعدادی از مسئولان کنفرانس دور مرا احاطه کردند و گفتند شما یک کنفرانس علمی را سیاسی کردهاید و لذا باید بروید عذرخواهی کنید. زمانی که برای کنفرانس دوم در جایگاه قرار گرفتم، گفتم حرفهای من سیاسی نبود؛ ما همه با هم دوست هستیم، ولی هر آنچه در مورد خلیج فارس گفتم حقیقت و درست بود.
بسیاری از اماراتیها از این حرف من ناراحت شدند و سالن را ترک کردند. میکروفن مرا خاموش کردند و اجازه ارائه کنفرانس دوم را هم به من ندادند. وقتی به هتل رفتم، درِ اتاق من باز نمیشد و به من گفتند در لابی بنشینم تا در درست شود. در همین زمان پلیسی آمد و کنار من نشست، تعدادی ورق سفید جلوی من گذاشت و گفت باید در این ورقهها بنویسید که از گفتن نام خلیج فارس معذرت میخواهید، وگرنه باید همین الآن از اینجا بروید و هرگز هم اجازه آمدن به دبی را نخواهید داشت.
در این اوراق، به انگلیسی نوشتم که من یک پروفسور هستم که از ایران برای سخنرانی دعوت شدهام. ما وقتی یک پروفسور را به ایران دعوت میکنیم، به او احترام میگذاریم و از او پذیرایی میکنیم، ولی در اینجا نهتنها به من بیادبی کردهاند، بلکه میخواهند نام خلیج فارس را عوض کنند که امکان ندارد. چند صفحه نوشتم و پلیس که مرد جوانی بود، بعد از خواندن مطالب گفت: من از جانب آنها از شما معذرت میخواهم و اینها را میبرم به رئیسم که خیلی عصبانی بود نشان میدهم. او گفت رئیس پلیس شوهر همان خانمی بود که از خلیج عربی نام برده بود.»
وی در پایان، با بیان اینکه با این رتبه علمی تابعیت هیچ کشوری جز ایران را ندارد، خاطرنشان کرد:
«از همان دوران کودکی علاقه بسیاری به کشورم داشتهام و دارم و ایران را تنها وطن خود میدانم و تابعیت هیچ کشوری را ندارم. اعتقاد دارم وطن داشتن نعمتی است که یک انسان از آن برخوردار است. پدر من دکتر دامپزشک بودند که در ریشهکنی تب مالت که در ایران شایع بود، خدمات زیادی انجام دادند و ایشان به کشورهای مختلفی برای شرکت در دورههای گوناگون اعزام میشدند و وقتی بازمیگشتند میگفتند: من یک وجب خاک باغچه خانهام را به صد کشور خارجی ترجیح میدهم.»
پیشینهای از دکتر مریم رزاقیآذر
دکتر مریم رزاقیآذر در سال ۱۳۲۸ در تهران به دنیا آمد و پس از اخذ دیپلم، در سال ۱۳۴۶ تحصیل در رشته پزشکی را در دانشگاه علوم پزشکی تهران آغاز کرد و در سال ۱۳۵۳ فارغالتحصیل شد. پس از پایان تحصیلات، دو سال بهعنوان پزشک عمومی در مناطق محروم کشور خدمت کرد. سپس در سال ۱۳۵۵ دورههای تخصص کودکان و فوقتخصص غدد و متابولیسم کودکان را گذراند و در سال ۱۳۵۹ بهعنوان عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران مشغول به کار شد. وی در سال ۱۳۶۲ به مقام دانشیاری و در سال ۱۳۷۲ به درجه استادی دست یافت.
دکتر مریم رزاقیآذر در طول دوران پزشکی خود تحقیقات بسیاری در زمینه بیماریهای غدد و متابولیسم کودکان انجام داده است. ایشان در سال ۱۳۶۲ نخستین مورد بیماری نادر افزایش ظاهری مینرالوکورتیکوئید را در سه فرزند از یک خانواده شناسایی و درمان کرد. این بیماری در آن دوران تنها در هفت مورد در جهان گزارش شده بود و تمامی بیماران فوت کرده بودند و علت بیماری مشخص نبود. وی با انجام تحقیقات گسترده موجب کشف ژن مسئول این بیماری و مشخص شدن علت آن شد و بدینترتیب زمینه درمان این بیماری در جهان فراهم شد. بیماران وی همگی با ادامه درمان، بزرگ شده، تشکیل خانواده داده و صاحب فرزند شدند.
کشف دیگر وی، تشخیص بیماریای بود که تا آن زمان در جهان گزارش نشده بود و مربوط به اختلال آنزیمی در کبد بود که موجب دفع متانول جذبشده از دستگاه گوارش میشود. تجمع متانول باعث اغما و پس از بههوش آمدن، علائم مستی میشود. درمان این بیماری با زینک منجر به بهبودی کامل بیمار شد، ولی درمان باید تا پایان عمر ادامه یابد.
کشف دیگر وی، درمان بیماران مبتلا به مقاومت به هورمون رشد بود که پیش از آن تنها راه درمانشان استفاده از داروی تزریقی بسیار گرانقیمت فاکتور رشد بود. او با داروی سیپروهپتادین ـ که تنها اثر ضدحساسیتی و تحریک اشتها از آن شناخته شده بود ـ این بیماران را درمان کرد و آن را به ثبت اختراع رساند.
دکتر مریم رزاقیآذر در عرصه تدریس پزشکی نیز فعالیتهای گستردهای داشته است؛ از جمله آموزش بیش از ۸۵۰۰ دانشجوی دکترای پزشکی، تخصص کودکان و فوقتخصص غدد و متابولیسم کودکان. ایشان همچنین در دانشگاههایی مانند دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکده بهزیستی و دانشگاه شهید بهشتی و نیز در برخی شهرهای بزرگ دانشگاهی به تدریس دعوت شدهاند. وی عضو هیئت تحریریه چندین مجله پزشکی است و بنیانگذار بخش غدد بیمارستان حضرت علیاصغر(ع) و درمانگاه غدد اطفال انستیتو غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی ایران میباشد.
ایشان بهسبب خدمات پزشکی خود، در سال ۱۳۹۴ بهعنوان پزشک بهیادماندنی کشور ایران برگزیده شد و در طول سالهای فعالیت، تقدیرنامههای متعددی از جمله استاد نمونه نظام پزشکی، بهترین متخصص زن کشور، پژوهشگر برتر استان تهران، استاد نمونه دانشگاه علوم پزشکی ایران و پزشک نمونه وزارت بهداشت دریافت کرده است.
دکتر رزاقیآذر نخستین دانشمند غیراروپایی عضو انجمن اروپایی غدد اطفال بود و بهواسطه عضویت ایشان، این انجمن شرط عدم پذیرش اعضای غیراروپایی را تغییر داد. وی صاحب ۱۹۲ مقاله علمی، نویسنده مباحث غدد در ۳۲ کتاب و استاد راهنمای ۷۶ پایاننامه است. همچنین بهعنوان سخنران در ۱۷۴ کنگره داخلی و خارجی حضور داشته و در ۷۹ کنگره خارجی پوسترهای علمی خود را ارائه کرده است.





